کد خبر : 8297
تاریخ انتشار : یکشنبه 1 بهمن 1402 - 10:36

بحران ناترازی گازی از دو سال اینده در کل صنایع

بحران ناترازی گازی از دو سال اینده در کل صنایع
صندوق توسعه ملی هشدار داده ایران از سال 1420، توان تامین «دو سوم» گاز مورد نیازش را ندارد.

به گزارش انرژی پرس، ‏ایران دومین دارنده منابع گاز دنیاست؛ اما به دلیل مصرف بالای داخلی، حتی جزو ۱۰ کشور صادرکننده آن نیست. مسئله مهم‎تر این که تولید ۷۰ درصد برق کشور هم به گاز وابسته است و ۷۰ درصد تولید گاز هم به یک مخزن وابسته است.

در این شرایط گزارش صندوق توسعه ملی، حاکی از این است که با وجود سرمایه‌گذاری حدود ۱۰۰ میلیارد دلاری ایران در میدان عظیم پارس جنوبی، با رشد شدید مصرف گاز طی سال‌های اخیر، تولید پاسخگوی این حجم مصرف نیست و تا افق ۱۴۲۰ ناترازی گاز به وضعیتی می‌رسد که فقط می‌توان به یک‌سوم تقاضای گاز در کشور پاسخ داد.
ابعاد این مسئله چیست و چه خطاهای راهبردی در این مسیر رخ داده که نیازمند اصلاح است؟
در ۱۴۲۰گاز هست، اما کم است
زمانی را تصور کنید که مردم و صنایع ایران فقط ۸ ساعت در طول روز گاز و برق داشته باشند؛  این زمان چندان دور نیست و می‌تواند تا سال ۱۴۲۰ گریبان‌گیر کشور شود. بر این اساس، با وجود سرمایه‌گذاری حدود ۱۰۰ میلیارد دلاری ایران در میدان عظیم پارس جنوبی و همزمان با رشد شدید مصرف گاز طی سال‌های اخیر، تولید پاسخگوی این حجم مصرف نیست و تا افق ۱۴۲۰ ناترازی گاز به وضعیتی می‌رسد که فقط می‌توان به یک‌سوم تقاضای گاز در کشور پاسخ داد.
مخازن گازی کشور درحال نزدیک شدن به یک سوم پایانی عمر 
بررسی روند اتفاقات گذشته در صنعت گاز نشان می‎دهد هرچند توسعه میدان پارس جنوبی (بزرگ‎ترین میدان گازی دنیا) موجب شد که ایران از سال ۱۳۹۷ در تولید گاز از قطر پیشی بگیرد و با تولید روزانه ۷۰۰ میلیون متر مکعب گاز در سال گذشته رکوردشکنی کند، اما با نزدیک شدن مخازن گازی کشور به یک‎سوم پایانی عمر خود، افت تولید از این میدان از سال ۱۴۰۴ به میزان سالانه معادل یک فاز (۲۸ میلیون متر مکعب در روز) آغاز خواهد شد.
طبق برآوردها حتی با فرض سرمایه‌گذاری ۲۰ میلیارد دلاری ایران در پروژه فشارافزایی پارس جنوبی، تولید گاز ایران از این میدان در سال ۱۴۲۰ به نصف امروز خواهد رسید و این موضوع در کنار افزایش غیربهینه مصرف، بحران گاز را تشدید می‌کند.
کمبود گاز در حال خروج از ناترازی فصلی  
البته نشانه‌های آغاز بحران گاز در ایران از سال‌های گذشته نمایان شده است. طبق گزارش وزارت نفت، زمستان امسال میزان کسری گاز روزانه بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون متر مکعب برآورد می‌شود که هزینه‌ای حدود ۱۵ میلیارد دلار برای کشور ایجاد می‌کند؛ رقمی ۶ برابر محکومیت ایران در پرونده کرسنت. طبق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نیز، کمبود گاز از سال گذشته از مرحله ناترازی فصلی خارج شده و حال ایران در کل روزهای سال با ناترازی روزانه حدود ۱۲۳ میلیون متر مکعبی مواجه است.
اشتباه پوشش ۹۸ درصدی گازکشی خانگی!
این در شرایطی مطرح می شود که ایران، دومین دارنده منابع گاز دنیا به شمار می‎رود. اما حتی جزو ۱۰ کشور برتر صادرکننده این حامل انرژی مهم نیست. دلیل این مسئله هرچند در نگاه اول، مصرف زیاد گاز است، اما ریشه در نظام حکمرانی و سیاست‎گذاری های اشتباه پیشین دارد.
در این باره خبرگزاری ایرنا در میزگردی به بررسی ابعاد این حکمرانی اشتباه در سال های گذشته پرداخته که حاوی نکات مهمی است. بر این اساس زارعی، کارشناس خبره حوزه نفت، به یک اشتباه مهم اشاره کرد و گفت: ما در بحث گازرسانی به همه جای کشور دچار یک اشتباه راهبردی شدیم و اگر همان موقع یک برنامه علمی تدوین می‌شد، شاید به‌جای این‎که بگوییم امروز ۹۸ درصد گازکشی خانگی داریم، این وضعیت در کشور وجود می داشت که با توجه به موقعیت جغرافیایی و میانگین دما در کشور طی سال، ۲۰ یا ۳۰ درصد کشور نیاز به گازکشی به‌صورت لوله می داشت و تأمین انرژی‌ بقیه به صورت های دیگر مانند تبدیل برق، انجام می شد.
وی ادامه داد: امروز با این مواجهیم که ۴۴۰ هزار کیلومتر خطوط انتقال و توزیع گاز داریم و ۹۸ درصد کشور از آن روستایی که در چابهار و سیستان و بلوچستان (که شاید سالی ۱۰ روز از سال را نیاز به بحث گرمایشی ندارد)، گازکشی کردیم تا روستای سردسیری در کردستان و جاهای کوهستانی دیگر؛ بنابراین یک اشتباه استراتژیک و راهبردی داشتیم در این‎که سبد انرژی را چطور تعریف کنیم و امروز یکی از دلایل ناترازی‌ها و کسری گاز این موضوع است.
تله وابستگی برای دومین دارنده منابع گازی دنیا
نورالدین موسی، دیگر کارشناس انرژی، در این نشست به واقعیات تکان دهنده دیگری اشاره کرد. وی با تاکید بر این که باید جایگاه و اهمیت گاز را درک کنیم، گفت: هم اینک ۷۰ درصد صنایع و پتروشیمی ها و برق کشور به گاز وابسته است. آن وقت ۷۰ درصد تولید گاز هم به یک مخزن (پارس جنوبی) وابسته است.
از سوی دیگر از طریق پتروشیمی ها نیز ارزآوری داریم و در نتیجه این وابستگی، در صورتی که عرضه گاز با مشکل مواجه شود، ارزآوری کشور را نیز به خطر می‎اندازد. این وابستگی و سیاست‎گذاری اشتباه نیازمند اصلاح و نگاه راهبردی است. وی با اشاره به مشکل مشابه در آمریکا در سال های گذشته گفت: خیلی از کشورهای پیشرفته هم قبلاً این (نفت و گاز) را داشتند؛ مثل آمریکا؛ ولی بعد چه کار کردند؟ گاز را قطع کردند و با زیرساخت برق انرژی خانوارشان را تأمین می‌کنند. ما باید در سیاست‌های کلان برای این موضوع، فکری کنیم.
منبع: اقتصاد نیوز
بیشتر بخوانید:  بخش خانگی چهار برابر خودروها گاز co2 تولید می‌کند
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.