کد خبر : 7891
تاریخ انتشار : پنجشنبه 21 دی 1402 - 11:00

راه‌حل ناترازی گاز چیست؟

راه‌حل ناترازی گاز چیست؟
در حالی که این روزها ناترازی گاز نقل محافل جمع‌های نفتی است و مسوولان نفتی به دنبال راه چاره‌ای برای گذر از این شرایط هستند، بهتر است دولت نگاهی به نیروگاه‌ها نیز داشته باشد.

به‌ گزارش انرژی پرس، نیروگاه‌های گازی اساسا برای عبور از پیک مصرف برق مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند، هزینه سرمایه‌ای کمتری نیاز دارند، اما به علت محدودیت ترمودینامیکی از بازدهی بسیاری پایینی برخوردار هستند. در همین راستا و به منظور افزایش راندمان نیروگاه‌های گازی یک واحد بخار در کنار نیروگاه‌ گازی قرار می‌گیرد تا از انرژی هدر رفته توربین گازی برای فعال‌سازی نیروگاه بخار استفاده کند. مجموع توربین بخار و توربین گازی فعال در یک واحد نیروگاهی به نیروگاه سیکل ترکیبی معروف است.

بازدهی نیروگاه‌های سیکل ترکیبی تا ۲ برابر نیروگاه‌های گازی قابل ارتقا است، اما هزینه سرمایه‌گذاری اولیه یک واحد سیکل ترکیبی نیز نزدیک به ۲ برابر یک واحد گازی محاسبه می‌شود. همچنین در شرایطی که سیکل خنک‌سازی واحد بخار نیروگاه سیکل ترکیبی متناسب با شرایط آب و هوایی تعیین نشود، مصرف آب قابل توجهی نسبت به نیروگاه‌های گازی خواهیم داشت.

معمولا با توجه به قیمت‌های فعلی سوخت فسیلی در دنیا، بیش از ۹۰ درصد هزینه‌های تولید برق را شامل می‌شود. همین امر موجب شده که همواره جهت‌گیری تحقیقات و توسعه تکنولوژی نیروگاهی در راستای افزایش راندمان حرارتی نیروگاه‌ها باشد؛ به‌طوری‌که در حال حاضر راندمان حرارتی نیروگاه‌های جدید به بیش از ۶۰ درصد افزایش یافته است.

در ایران سیاست‌های کلان کشور در حوزه انرژی و قیمت‌های یارانه‌ای سوخت و البته برق باعث شده که به موضوع نوسازی و بازسازی نیروگاه‌های فرسوده قدیمی و جایگزینی آن‌ها با نیروگاه‌های جدید کمتر توجه شود. البته در این زمینه کمبود منابع مالی بخصوص طی چند سال اخیر بی‌تاثیر نبوده است. ضمن اینکه رشد نیاز مصرف کشور نیز مستلزم احداث سالانه حدود ۷۰۰۰ مگاوات نیروگاه‌های جدید است که سرمایه‌گذاری کلانی را می‌طلبد.

این در حالی است که در تابستان قابلیت تولید عملی نیروگاه‌های کشور عملا چند هزار مگاوات از نیاز مصرف کشور کمتر بوده که ناگزیر به جبران این کمبود درسال‌های آتی هستیم. در حال حاضر نیروگاه‌هایی با راندمان کمتر از ۲۵ درصد در حال بهره‌برداری هستند که ظرفیت آنها بالغ بر ۳۵۰۰ مگاوات است. راندمان این واحدها تقریبا نصف نیروگاه‌های سیکل‌ترکیبی فعال شبکه است و به عبارت دیگر حدود دو برابر نیروگاه‌های سیکل‌ترکیبی شبکه برای تولید واحد انرژی سوخت مصرف می‌کنند.

از مجموع ۱۵ هزار و ۲۰۰ مگاوات نیروگاه‌های بخاری کشور حدود ۱۰ هزار مگاوات آن بیش از ۳۰ سال عمر دارند که عمر ۵۰۰۰ مگاوات آن‌ها بیش از ۴۰ سال است. در ناوگان نیروگاه‌های گازی نیز حدود ۳۲۰۰ مگاوات بیش از ۳۰ سال عمر دارند که عمر ۲۵۰۰ مگاوات آن‌ها بیش از ۴۰ سال است.

صرفه‌جویی سالانه ۵۰۰ میلیون دلار با جایگزینی نیروگاه‌ها با سیکل ترکیبی

مصرف سالانه این نیروگاه‌ها بالغ بر سه میلیارد مترمکعب گاز طبیعی و نزدیک به ۵۰۰ میلیون لیتر گازوییل است و در صورتی‌ که این نیروگاه‌ها با نیروگاه‌های سیکل‌ترکیبی موجود جایگزین شوند، با احتساب قیمت‌های جهانی سوخت سالانه بیش از ۵۰۰ میلیون دلار صرفه‌جویی خواهد شد. با توجه به اینکه حدود ۳۰ درصد سوخت مصرفی کشور در نیروگاه‌ها مصرف می‌شود و مصرف سوخت فسیلی نقش اصلی را در ایجاد آلاینده‌های زیست‌محیطی و گازهای گلخانه‌ای دارند، بالطبع بهبود راندمان حرارتی نیروگاه‌ها مستقیما در بهبود شرایط زیست‌محیطی کشور موثر خواهد بود.

مصرف سوخت نیروگاه‌ها چقدر است؟

هم‌اکنون بیش از ۳ میلیارد و ۱۰۰ میلیون لیتر سوخت در نیروگاه‌ها ذخیره شده که این عدد یک میلیارد و ۴۱ میلیون لیتر بیش از ذخیره‌سازی نیروگاهی در سال گذشته و معادل ۹۰ درصد ظرفیت مخازن نیروگاهی کشور است. سال گذشته ۱۰ میلیارد و ۳۹۹ میلیون لیتر نفت‌گاز به نیروگاه‌ها حمل کردیم که ۵ میلیارد و ۹۷۹ میلیون لیتر ازسوی نفتکش‌های جاده‌پیما، ۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون لیتر آن از طریق خطوط انتقال فرآورده و ۲۶ میلیون و ۸۰۰ هزار لیتر ازسوی کشتی‌ها انجام شده است.

همچنین بیش از ۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون لیتر نفت‌کوره به نیروگاه‌های کشور منتقل شده که ۳ میلیارد و ۶۶۳ میلیون لیتر آن از طریق نفتکش‌ها، ۲ میلیارد و ۶۷۰ میلیون لیتر آن از طریق خطوط انتقال و یک میلیارد و ۳۱۱ میلیون لیتر از طریق مخزن‌دارهای حمل ریلی بوده و سال گذشته در مجموع ۱۸ میلیارد و ۴۵ میلیون فرآورده به نیروگاه حمل شده است که بالغ بر ۱۰ میلیارد و ۳۹۸ میلیون لیتر آن نفت‌گاز و ۷ میلیارد و ۶۴۵ میلیون لیتر نفت‌کوره بوده است.

بیشتر بخوانید:  وقوع انفجار در خط لوله سراسری گاز کشور

بسیاری از نیروگاه‌ها سال گذشته بیش از چهار بار مخازنشان پر و خالی شد. مخازن نیروگاه شیروان ۱۲.۵ نوبت تکمیل ظرفیت و مصرف شد و دوباره تکمیل کردیم. نیروگاه دماوند اگر وارد مصرف سوخت مایع شود، به‌تنهایی روزانه ۹ میلیون لیتر مصرف دارد که این حجم از عملیات، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق در ناوگان، سیستم حمل‌ونقل و طراحی عملیات است. پارسال همچنین در روزهایی نیروگاه‌ها بالغ بر ۸۰ میلیون لیتر نفت‌گاز مصرف می‌کردند.

قابلیت تبدیل ۱۳ هزار مگاوات به سیکل ترکیبی

در این راستا هادی مدقق – مدیرکل دفتر برنامه ریزی کلان شرکت مادر تخصصی برق حرارتی – با بیان اینکه نیروگاه‌ها سیکل‌ترکیبی راندمان بالای ۳۹ درصد دارند که در قیاس با کشورهای دیگر وضعیت نسبتا مناسبی در این حوزه داریم اما جای کار زیاد است، به ایسنا گفت: ۱۳ هزار مگاوات نیروگاه‌های گازی در کشور وجود دارد که می‌تواند تبدیل به سیکل ترکیبی شود، برای این مساله برنامه‌ریزی لازم صورت گرفته و بخشی در شورای اقتصاد درحال بررسی بوده  و برای برخی مجوز اخذ کردیم.

وی با تاکید بر اینکه عمده‌ترین مشکلی که در این حوزه داریم منابع مالی است، گفت: واحد بخار سیکل ترکیبی ما نسبت به ظرفیت مشابه هزینه بیشتری دارد به‌ همین دلیل حتما باید جذابیتی در حوزه صرفه‌جویی سوخت برای سرمایه‌گذار وجود داشته باشد.

مدیرکل دفتر برنامه ریزی کلان برق حرارتی با بیان اینکه بخش اعظمی از واحدهای گازی مربوط به نیروگاه‌های خصوصی است، افزود: یعنی ۹۰۰۰ مگاوات از ۱۳ هزار مگاواتی که می‌توانیم تبدیل به سیکل ترکیبی کنیم مربوط به نیروگاه‌های بخش خصوصی است که باید جذابیت کافی داشته باشد و منابع آن تکمیل شود.

مدقق با تاکید بر اینکه باتوجه به ناترازی‌ها تکلیف وزارت نیرو تامین برق است قاعدتا اگر مشوقی از جنس صرفه‌جویی سوخت نباشد اتفاق خوب نمی‌افتد، بنابر این باید این جذابیت ایجاد شود تا نیروگاه‌ها تبدیل شوند.

راندمان نیروگاه‌ها به ۴۲ درصد می‌رسد

به گفته وی برنامه‌ریزی‌های لازم صورت گرفته و مجموعه وزارت نیرو نیز به دنبال این مساله است که این اتفاق بیفتد و کل واحدهای نیروگاهی اعم از واحدهای‌ دولتی و خصوصی تبدیل به سیکل ترکیبی شوند و راندمان نیروگاه‌ها سه درصد افزایش یابد یعنی از ۳۹ درصد به بالای ۴۲ درصد برسیم که این عدد قابل توجهی در حوزه راندمان نیروگاهی خواهد بود.

صرفه‌جویی ۱۵ میلیارد مترمکعب گاز با تبدیل واحدهای گازی به سیکل ترکیبی

مدیرکل دفتر برنامه ریزی کلان برق حرارتی با اشاره به تاثیر افزایش راندمان نیروگاه‌ها بر میزان مصرف گاز در کشور، گفت: کل برنامه‌ها بهینه‌سازی در واحدهای بخار سیکل ترکیبی و همچنین در بحث بازتوانی نیروگاه‌های قدیمی و جایگزینی واحدهای با راندمان پایین ۱۵ میلیارد مترمکعب صرفه‌جویی به دنبال دارد.

مدقق با تاکید بر اینکه برای این مساله برنامه‌ریزی‌ لازم صورت گرفته است، گفت: اجرای این طرح منوط به این است که هم برای بخش خصوصی جذابیت داشته باشد و برای نیروگاه‌های دولتی منابع تامین شود.

تبدیل نیروگاه‌ها به سیکل ترکیبی نیازمند ۱۱ میلیارد یورو

وی افزود: طبق برآوردهای صورت گرفته بالغ بر ۱۱ میلیارد یورو برای تبدیل نیروگاه‌های گازی به سیکل ترکیبی سرمایه نیاز است و این مساله در برنامه هفتم توسعه دیده شده و برنامه‌ریزی‌های لازم نیز صورت گرفته است اما تحقق آن منوط به این است که برای سرمایه‌گذار جذاب باشد.

با افزایش توان نیروگاه‌ها و از رده خارج کردن نیروگاه‌های فرسوده و تبدیل واحدها به سیکل ترکیبی نه تنها می‌توان میزان تولید را افزایش داد بلکه میزان راندمان نیروگاه‌ها نیز افزایش پیدا می‌کند، در این بین می‌توان با صرفه‌جویی گاز نیز در راستای حل ناترازی موجود گام برداشت.

منبع: ایسنا

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.