صنعت متانول که پس از شوکهای ناشی از جنگ در اسفند و فروردین، در خرداد نشانههایی از بازگشت به مدار تولید نشان داده بود، در تیرماه دوباره با افت تولید مواجه شد. مجموع تولید دو شرکت گزارشدهنده این صنعت به ۴۶۳ هزار و ۱۶۳ تن رسید که ۸.۳ درصد کمتر از خرداد بود. با این حال، اطلاعیههای مرداد نشان میدهد زاگرس در مسیر بازگشت قرار گرفته، در حالی که فناوران همچنان با ناترازی برق دستوپنجه نرم میکند و خارک نیز به دلیل شرایط امنیتی امکان انتشار آمار ندارد.
خرداد برای صنعت متانول، ماه بازگشت بود؛ جایی که پتروشیمی زاگرس پس از توقف کامل در ماههای جنگی، بار دیگر به مدار تولید برگشت و حتی فراتر از سطح سال گذشته تولید کرد. این بهبود در حالی رقم خورد که صنعت در اسفند و فروردین عملا با شوک جنگی از مدار خارج شده بود، اما حالا دادهها نشان میدهد با فروکشکردن بحران، تولید دوباره در حال جان گرفتن است.
صنعت متانول در اردیبهشتماه تصویری سنگین از خود ثبت کرد؛ جایی که افت تولید به طور مستقیم از دل جنگ بیرون آمد. تبعات جنگ تحمیلی در اسفند و فروردین، از آسیب به زیرساختهای یوتیلیتی تا اختلال در تامین خوراک، در این ماه به اوج خود رسید و تولید را به مرز خاموشی کشاند. در این میان، پتروشیمی خارک نیز به واسطه موقعیت استراتژیک خود در جزیره و الزامات امنیتی، با ظرفیت کامل وارد مدار نشد و در ادامه همین شرایط، گزارشی از عملکرد فروردین و اردیبهشت منتشر نکرد.
صنعت متانول سال ۱۴۰۵ را با یک شوک عملیاتی آغاز کرد؛ افتی که ریشه آن نه در تصمیمات مدیریتی، بلکه در شرایط میدانی و امنیتی کشور قرار دارد. محدودیت خوراک، اختلال در یوتیلیتیها و الزامات امنیتی، تولید را بهشدت عقب راند. در این میان، پتروشیمی خارک نیز به دلیل موقعیت خاص خود در جزیره، خارج از روال معمول فعالیت کرده و منتشر نشدن گزارش آن، بخشی از همین واقعیت است.
عملکرد اسفندماه صنعت «متانول» در شرایطی رقم خورد که از ۹ اسفند، ایران درگیر جنگ تحمیلی با آمریکا و اسرائیل شد؛ با این حال، دادهها نشان میدهد شرکتهای این صنعت توانستهاند سطح تولید را حفظ کرده و حتی در برخی موارد جهش قابل توجهی را ثبت کنند. رشد کمسابقه تولید و درآمد، حکایت از تابآوری بالای این صنعت در شرایط خاص دارد.
صنعت متانول در آذر 1404 در ظاهر با جهش تولید و رشد درآمد همراه شد، اما پشت این ارقام مثبت، نشانههای نگرانکنندهای دیده میشود. هرچند مقایسه با آذر سال گذشته از بهبود عملکرد حکایت دارد، محدودیتهای گازی که از نیمه آذر گریبان متانولیها، بهویژه پتروشیمی زاگرس را گرفت، میتواند مسیر این صنعت را در دیماه و ماههای بعد تغییر دهد.
بررسی درآمد دلاری پتروشیمیهای بورسی نشان میدهد مجموع درآمد این صنعت در آبان ۱۴۰۴ با افتی کمتر از یک درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته، به حدود یک میلیارد و ۳۴۲ میلیون دلار رسیده است. عددی که برخلاف رشد پررنگ درآمدهای ریالی، حکایت از آن دارد که موتور اصلی افزایش درآمد پتروشیمیها نه رشد فروش واقعی، بلکه اثر تورم و افزایش نرخ دلار بوده و با حذف این متغیر، تصویر متفاوتی از عملکرد شرکتها نمایان میشود.
صنعت متانول در آبانماه با ثبت جهش تولید و درآمد، یکی از بهترین عملکردهای ماهانه خود در سال جاری را به نمایش گذاشت؛ البته پتروشیمی فناوران از این موج صعودی جا ماند و کاهش تولید داشت. با این حال این تصویر مثبت در گزارشهای آذر میتواند دستخوش تغییر شود، چرا که اعمال محدودیت گاز و توقف واحد دوم پتروشیمی زاگرس از مدار تولید، ریسک افت تولید صنعت متانول در ماه جاری را افزایش داده است.
تولید صنعت متانول در مهر ۱۴۰۴ با رشد ۲.۷ درصدی نسبت به مهر پارسال همراه شد؛ رشدی که عمدتا از سمت پتروشیمی زاگرس رقم خورد، در حالی که فناوران و خارک کاهش تولید را تجربه کردند.
شهریورماه برای صنعت متانول با رشد ظاهری همراه بود، اما در پشت این آمار کلی، چهره واقعی صنعت موضوع دیگری را روایت میکند؛ رکود پنهان در تولید، کاهش ظرفیت فعال و ضعف مدیریت، تصویر دقیقی از حال و روز متانولیهاست. در حالی که تنها یکی از سه پتروشیمی بزرگ این حوزه توانست مسیر صعودی تولید را حفظ کند، دو شرکت دیگر درگیر کمبود خوراک ضعف مدیریتی شدند.
شهریورماه در سطح کلان تولید برای صنعت متانول با ثبات نسبی همراه بود، اما شکاف عملکرد بین شرکتها بیش از پیش نمایان شد. در حالی که زاگرس با رشد قابلتوجه در تولید و فروش مسیر صعودی خود را ادامه داد، دو شرکت دیگر همچنان از بازگشت به مدار رشد تولید ناتوان ماندهاند. البته بررسیها حاکی از آن است که کاهش خوراک دریافتی، موجب افت تولید پتروشیمی خارک شده است.
صنعت متانول ایران در مردادماه ۱۴۰۴ روزهای پرچالشی را پشت سر گذاشت؛ ماهی که بهجای بهرهگیری از دسترسی کامل به گاز، با افت محسوس تولید و ضعف مدیریتی برخی شرکتها همراه بود. در حالی که انتظار میرفت تولید متانول ثبات داشته باشد، آمارها از کاهش بیش از سه درصدی صنعت نسبت به مرداد سال گذشته حکایت دارد.
