محاصره دریا؛ حلقه تازه فشار اروپا بر نفت روسیه

به گزارش «انرژی پرس» و به نقل از اویل پرایس، اتحادیه اروپا بی‌سروصدا در حال آماده‌سازی ضربه‌ای بسیار بزرگ‌تر به تجارت نفت روسیه است. این بار تمرکز بروکسل نه بر ظاهر قیمت‌ها، بلکه بر واقعیت اجرای تحریم‌هاست.

بر اساس گزارش بلومبرگ به نقل از منابع آگاه، اتحادیه اروپا در حال بررسی حذف کامل «سقف قیمت نفت روسیه» و جایگزینی آن با «ممنوعیت فراگیر خدمات دریایی» است. به این معنا که شرکت‌های اروپایی دیگر اجازه نخواهند داشت بیمه، حمل‌ونقل یا خدمات کشتیرانی برای محموله‌های نفت روسیه ارائه دهند، صرف‌نظر از قیمت فروش. این اقدام یکی از ماندگارترین روزنه‌های تحریمی را خواهد بست.

سقف قیمت قرار بود بهترینِ هر دو جهان باشد اجازه دهد نفت روسیه جریان داشته باشد، اما با تخفیفی که درآمد کرملین را خشک کند. در تئوری جذاب بود؛ در عمل اما پر از ابهام، دشوار برای نظارت و آسان برای دور زدن شد. اجرای آن به اسناد، اظهارنامه‌ها و نوعی «حسن‌نیت» وابسته بود که در بازار جهانی نفت اساساً وجود ندارد.

یک «ممنوعیت خدمات دریایی» اما ابزاری بسیار خشن‌تر، سخت‌تر برای دور زدن و به‌مراتب تنش‌زا‌تر خواهد بود. مقام‌های اروپایی می‌گویند این مسیر اجرای تحریم‌ها را ساده‌تر می‌کند و فشار را درست زمانی تشدید می‌کند که درآمدهای نفت و گاز روسیه به پایین‌ترین سطح پنج‌ساله رسیده، به‌دلیل قیمت‌های ضعیف و شبکه رو به گسترش تحریم‌ها.

چرا حالا؟
سقف قیمت اتحادیه اروپا قرار است از اول فوریه به ۴۴.۱۰ دلار در هر بشکه کاهش یابد. اما بروکسل دریافته که پایین آوردن عدد الزاما درآمد روسیه را پایین نمی‌آورد، چون بشکه‌ها همچنان از مسیرهای سایه‌ای حرکت می‌کنند.

اقدامات اخیر اتحادیه اروپا علیه فرآورده‌های پالایشیِ حاصل از نفت روسیه، پالایشگاه‌های ترکیه و هند را وادار به کاهش شدید خرید کرده است. چین بخشی از این بشکه‌ها را جذب کرده، اما عمدتا از طریق پالایشگاه‌های کوچک موسوم به «تی‌پات» که فقط با تخفیف‌های سنگین خرید می‌کنند، امری که درآمد مسکو را فشرده اما جریان نفت را قطع نکرده است.

ممنوعیت خدمات دریایی، نفت روسیه را حتی بیشتر به کانال‌های ارزان، پرریسک و پرهزینه سوق می‌دهد و بازگشت پنهانی آن به اروپا از طریق اختلاط، تغییر برچسب یا مسیرهای غیرمستقیم را دشوارتر می‌کند.

با این حال، تصمیم نیازمند اجماع همه اعضا ست و برخی کشورها نگران‌اند: گروهی از بی‌ثباتی بازار می‌ترسند؛ گروهی از تلافی‌جویی روسیه.

طنز ماجرا اینجاست که واردات نفت خام اروپا سال گذشته حدود ۹ درصد کاهش یافت، در حالی که واردات LNG افزایش چشمگیر و بسیار گران‌تری داشت.