زمستان سخت متانولی‌ها؛ افت ۳۸ درصدی تولید پتروشیمی‌ها

به گزارش اختصاصی انرژی پرس، صنعت متانول یکی از پیشران‌های اصلی زنجیره پتروشیمی کشور به شمار می‌رود و به دلیل وابستگی مستقیم به گاز طبیعی، بیش از بسیاری از صنایع دیگر در معرض ریسک‌های انرژی قرار دارد. دی‌ماه امسال این وابستگی بار دیگر خود را به شکل عینی نشان داد؛ جایی که محدودیت گاز، بخش مهمی از ظرفیت تولید کشور را از مدار خارج کرد. با این حال، هم‌زمانی این محدودیت‌ها با بهبود نسبی نرخ‌های فروش و رشد درآمد ریالی شرکت‌ها، تصویر دوگانه‌ای از وضعیت صنعت ترسیم کرده است؛ تصویری که از یک‌سو هشداردهنده و از سوی دیگر حامل نشانه‌هایی از تاب‌آوری درآمدی است.

در همین راستا، پتروشیمی زاگرس در اطلاعیه‌های رسمی خود اعلام کرده است: «با عنایت به اعلام شرکت ملی گاز و همچنین شرکت ملی صنایع پتروشیمی در خصوص ضرورت قطعی گاز ورودی به شرکت بدلیل محدودیت مصرف گاز، واحد اول و دوم تولیدی این شرکت تا اطلاع ثانوی از سرویس خارج گردید. لذا به محض رفع محدودیت مصرف گاز شروع مجدد تولید واحدها مراتب از طریق سامانه کدال اطلاع‌رسانی خواهد شد.» بر اساس همین اطلاعیه، واحد دوم زاگرس از ۹ آذر و واحد اول از ۲۶ آذر از مدار تولید خارج شده‌اند؛ موضوعی که اثر مستقیم خود را در آمار دی‌ماه نشان می‌دهد.

وضعیت تولید صنعت متانول

بررسی آمار تولید پتروشیمی‌های متانولی نشان می‌دهد مجموع تولید سه شرکت اصلی این صنعت از ۲۹۱ هزار و ۴۵۰ تن در دی‌ماه ۱۴۰۳ به ۱۸۰ هزار و ۲۴۱ تن در دی‌ماه ۱۴۰۴ رسیده است؛ به عبارتی تولید صنعت افتی ۳۸.۲ درصدی را تجربه کرده است. این کاهش عمدتا ناشی از توقف کامل تولید پتروشیمی زاگرس بوده که تولید آن از ۱۰۵ هزار و ۱۴۲ تن در دی سال گذشته به صفر تن در دی امسال رسیده است.

در مقابل، پتروشیمی خارک تنها شرکتی است که توانسته رشد تولید را ثبت کند. تولید این شرکت از ۸۲ هزار و ۴۰۵ تن در دی‌ماه ۱۴۰۳ به ۸۹ هزار و ۸۷۰ تن در دی‌ماه ۱۴۰۴ رسیده و افزایش ۹ درصدی را نشان می‌دهد. این رشد، در شرایطی رخ داده که بخش قابل توجهی از صنعت با محدودیت گاز دست‌وپنجه نرم می‌کند و می‌تواند بیانگر پایداری نسبی تامین انرژی در این مجموعه باشد.

پتروشیمی فناوران اما در میانه این طیف قرار گرفته است. تولید این شرکت از ۱۰۳ هزار و ۹۰۳ تن در دی‌ماه سال گذشته به ۹۰ هزار و ۳۷۱ تن در دی‌ماه امسال کاهش یافته و افتی ۱۳ درصدی را ثبت کرده است. هرچند این کاهش به شدت افت زاگرس نیست، اما نشان می‌دهد فناوران نیز از محدودیت‌های انرژی بی‌تاثیر نمانده است.

در مجموع، تصویر تولید صنعت متانول در دی‌ماه ۱۴۰۴ تصویری شکننده و وابسته به متغیر انرژی است. کارشناسان معتقدند تا زمانی که ریسک قطعی گاز در فصل سرد سال مدیریت نشود، نمی‌توان انتظار ثبات پایدار در حجم تولید این صنعت داشت و این موضوع می‌تواند برنامه‌های توسعه‌ای شرکت‌ها را نیز با ابهام مواجه کند.

وضعیت درآمدزایی صنعت متانول

در سوی دیگر ماجرا، بررسی درآمد شرکت‌های متانولی نشان می‌دهد علی‌رغم افت شدید تولید، مجموع درآمد صنعت از چهار هزار و ۲۳۸ میلیارد تومان در دی‌ماه ۱۴۰۳ به ۶ هزار و ۹۱۲ میلیارد تومان در دی‌ماه ۱۴۰۴ رسیده و رشد ۶۳.۱ درصدی را تجربه کرده است. این رشد عمدتا تحت تاثیر افزایش نرخ‌های فروش و جهش درآمدی برخی شرکت‌ها رقم خورده است.

پتروشیمی زاگرس، برخلاف توقف کامل تولید در دی‌ماه، از منظر درآمدی جهشی کم‌سابقه را ثبت کرده است. درآمد این شرکت از ۹۰ میلیارد تومان در دی سال گذشته به هزار و ۳۷۴ میلیارد تومان در دی امسال رسیده که معادل رشد هزار و ۴۲۶ درصدی است. این موضوع می‌تواند ناشی از شناسایی درآمد فروش‌های قبلی، تسعیر نرخ ارز یا فروش موجودی انبار باشد و نشان می‌دهد وقفه تولید لزوما به معنای صفر شدن درآمد نیست.

پتروشیمی فناوران نیز عملکرد مثبتی در بخش درآمد داشته است. درآمد این شرکت از هزار و ۷۹۵ میلیارد تومان در دی‌ماه ۱۴۰۳ به دو هزار و ۶۰۶ میلیارد تومان در دی‌ماه ۱۴۰۴ افزایش یافته و رشد ۴۵ درصدی را ثبت کرده است. این رشد در شرایط کاهش تولید، نشان‌دهنده بهبود نرخ فروش یا تغییر ترکیب بازارهای صادراتی و داخلی است.

پتروشیمی خارک هم با تداوم روند رو به رشد خود، درآمدش را از دو هزار و ۳۵۳ میلیارد تومان به دو هزار و ۹۳۱ میلیارد تومان رسانده و افزایش ۲۵ درصدی را تجربه کرده است. هم‌زمانی رشد تولید و رشد درآمد در خارک، این شرکت را به باثبات‌ترین بازیگر صنعت متانول در دی‌ماه تبدیل کرده است.