حتی بازگشایی تنگه هرمز هم جهان را از تابستان بحرانی نجات نمی‌دهد +فیلم

به گزارش انرژی پرس، از آغاز جنگ علیه ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ تا به امروز تنگه هرمز رگ حیاتی انرژی جهان بسته است. جنگی که غرب آسیا را در آتش فرو برده، این آبراه باریک را به گلوگاهی تبدیل کرده که روزانه حدود ۲۰ درصد از کل نفت معامله ‌شده جهان از آن می‌گذشت و حالا دیگر نمی‌گذرد.

واکنش آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) سریع و بی‌سابقه بود. در ۱۱ مارس ۲۰۲۶، ۳۲ کشور عضو در یک نشست اضطراری دور هم نشستند و تصمیمی تاریخی گرفتند و آن آزادسازی هماهنگ ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک نفتی، بزرگ‌ترین عملیات آزادسازی در پنجاه‌وچند سال تاریخ این آژانس بود. رقمی که از تمام دورهای قبلی فراتر رفت؛ از ۶۰ میلیون بشکه بحران لیبی در ۲۰۱۱، از ۱۸۲ میلیون بشکه‌ای که در دو مرحله طی سال ۲۰۲۲ برای مقابله با شوک اوکراین وارد بازار شد، و از هر آنچه پیش از این تجربه شده بود.

اما اکنون سه ماه گذشته. بحران نه تنها فروکش نکرده، بلکه اثر آن «داروی اضطراری» هم دارد کمرنگ می‌شود.

هشدار از لندن: بحران در راه است

به تازگی، توریل بوسونی، رئیس بخش صنعت و بازارهای نفت آژانس بین‌المللی انرژی IEA، در کنفرانس S&P Global در لندن اظهار کرد: در حال حاضر شاهد ادامه کاهش ذخایر نفتی در آستانه فصل تابستان هستیم. این احتمال وجود دارد، بلکه محتمل است که درست پیش از اوج مصرف تابستانی، به سطوح بحرانی یا پایین‌ترین سطوح تاریخی ذخایر برسیم.

او ادامه داد: حتی اگر امروز توافقی برای پایان بحران حاصل شود، در خوش‌بینانه‌ترین حالت شش تا هشت ماه زمان لازم است تا تنگه هرمز به شرایط عادی بازگردد.

بنابراین حساب‌وکتاب ساده است؛ تابستان ۲۰۲۶ با اوج مصرف خود در اواخر تیر و مرداد قطعا و بدون هیچ استثنایی در سایه این بحران خواهد گذشت.

مخازن خالی، داروخانه تمام شده

اینجاست که بحران وارد فاز جدی‌تری می‌شود. از آن ۴۰۰ میلیون بشکه‌ای که از مارس آغاز به آزادسازی شد، هنوز حدود نیمی از آن وارد بازار نشده است. به عبارت دیگر، جهان در حال خرج کردن ذخایر اضطراری خود است اما این خرج ‌کردن آنقدر کُند پیش رفته که نتوانسته شکاف میان عرضه و تقاضا را پر کند.

از سوی دیگر، ذخایر استراتژیک نفت آمریکا، بزرگ‌ترین ذخیره شناخته‌شده جهان در سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ به‌شدت تخلیه شد. بازسازی این مخازن زمان‌بر است و در آشوب فعلی، نه فرصتی برای آن بوده، نه آرامشی.

بنابراین اگر نیاز به دور جدیدی از آزادسازی باشد که بوسونی آن را «ممکن» خواند، مخزن‌هایی که باید از آنها برداشت شود، دیگر پُر نیستند. جعبه کمک‌های اولیه جهانی انرژی نیمه‌خالی است، و بیمار دارد وخیم‌تر می‌شود.

مسکّن، نه درمان

بوسونی در صراحت کامل گفت: آزادسازی ذخایر اضطراری تنها یک راهکار موقت و مسکّن کوتاه‌مدت است و نمی‌تواند مشکل را به‌طور اساسی حل کند.

ابعاد کاهش عرضه به‌خاطر اختلال در هرمز آنقدر بزرگ است که بازار نمی‌تواند تنها از سمت عرضه تعدیل شود. بخشی از تعادل باید از سمت تقاضا بیاید؛ یعنی کاهش مصرف، کاهش رشد اقتصادی، یا هر دو.

بنابراین اگر بحران هرمز تا پیک مصرف تابستانی حل نشود، دنیا با کمبود واقعی نفت روبه‌رو خواهد شد. نه کمبود روی کاغذ، نه بازی قیمتی بلکه کمبود فیزیکی عرضه. نوعی که مصرف‌کننده آن را در صف پمپ بنزین حس می‌کند، نه فقط در صفحه تابلوی بورس.

نگاه به جلو

بازارها اکنون چشم به دو افق دارند: اول، هر نشانه‌ای از گشایش دیپلماتیک در بحران هرمز؛ دوم، تصمیم احتمالی IEA برای دور جدید آزادسازی هماهنگ، با مخازنی که این بار آن‌قدرها پر نیستند که دلگرم‌کننده باشند.

اما این بار، حتی آزادسازی هم به‌تنهایی کافی نخواهد بود. جهان دارد از آخرین پشتوانه‌های انرژی‌اش خرج می‌کند و تابستان داغی در پیش است.