آخرین ایستگاه نفت کشور؛ آشنایی با شرکت پایانه‌های نفتی ایران+فیلم

به گزارش انرژی پرس، در میان شرکت‌های بزرگ صنعت نفت، نام پایانه‌های نفتی ایران کمتر شنیده می‌شود؛ شرکتی که نه نفت استخراج می‌کند و نه پالایشگاهی در اختیار دارد، اما بدون آن، صادرات نفت ایران عملاً متوقف خواهد شد. این شرکت که در سال ۱۳۷۸ از دارایی‌های بخش ذخیره‌سازی، بارگیری و صادرات شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب در جزیره خارک تشکیل شد، امروز به عنوان یکی از شرکت‌های زیرمجموعه شرکت ملی نفت ایران، مسئولیت آخرین و حساس‌ترین مرحله زنجیره ارزش نفت را بر عهده دارد؛ مرحله‌ای که در آن نفت خام و میعانات گازی، پس از طی مسیر طولانی از میادین و خطوط لوله، راهی بازارهای جهانی می‌شوند.

از مخزن تا نفتکش؛ مأموریتی فراتر از صادرات

وظیفه شرکت پایانه‌های نفتی ایران تنها به بارگیری نفتکش‌ها محدود نمی‌شود. ذخیره‌سازی و اندازه‌گیری نفت خام و میعانات گازی، مدیریت مخازن عظیم، اسکله‌های صادراتی، خطوط لوله، گوی‌های شناور، خدمات دریایی و عملیات مقابله با آلودگی‌های نفتی، بخشی از مسئولیت‌هایی است که این مجموعه بر عهده دارد. در واقع، این شرکت آخرین نقطه اتصال صنعت نفت ایران به مشتریان خارجی محسوب می‌شود و به همین دلیل از آن با عنوان «دروازه صادرات نفت ایران» یاد می‌شود.

خارک؛ قلب تپنده صادرات نفت کشور

در میان پایانه‌های زیرمجموعه این شرکت، جزیره خارک جایگاهی ویژه دارد. بزرگ‌ترین پایانه صادرات نفت ایران که بخش عمده نفت خام کشور از طریق آن راهی بازارهای جهانی می‌شود. مخازن ذخیره، اسکله‌های صادراتی و گوی‌های شناور مستقر در این جزیره، ستون فقرات صادرات نفت ایران را تشکیل می‌دهند و هرگونه اختلال در فعالیت آن، می‌تواند مستقیماً بر توان صادراتی کشور تأثیر بگذارد.

در جنوب کشور، پایانه میعانات گازی پارس جنوبی در عسلویه وظیفه صادرات میعانات گازی را بر عهده دارد و پایانه نفتی ماهشهر نیز با ارائه خدمات پشتیبانی، نقش مهمی در زنجیره صنایع پتروشیمی ایفا می‌کند. در شمال، پایانه نفتی نکا به عنوان تنها پایانه نفتی ایران در حاشیه دریای خزر، مسئول دریافت نفت کشورهای منطقه و انجام عملیات سوآپ است. در سواحل مکران نیز پایانه نفتی جاسک به عنوان دومین پایانه صادرات نفت خام کشور، امکان صادرات نفت خارج از تنگه هرمز را فراهم کرده است.

ناوگانی تخصصی در خدمت صادرات

شرکت پایانه‌های نفتی ایران اکنون با مدیریت عباس اسدروز، یکی از بزرگ‌ترین ناوگان دریایی تخصصی کشور را در اختیار دارد. این مجموعه با ۲۸ شناور عملیاتی، خدمات یدک‌کشی، پشتیبانی و ایمنی عملیات دریایی را انجام می‌دهد و بخشی از ناوگان و زیرساخت‌های آن در سال‌های اخیر نوسازی شده است.

چالش‌هایی که همچنان پابرجاست

با وجود نقش راهبردی این شرکت، بخشی از تأسیسات آن، به‌ویژه در پایانه خارک، قدمتی چند دهه‌ای دارند و نیازمند سرمایه‌گذاری و نوسازی هستند. تعمیر و نگهداری مخازن، اسکله‌ها، خطوط لوله و تجهیزات دریایی، در کنار حفظ پایداری صادرات در شرایط محدودیت‌های بین‌المللی، از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی این مجموعه به شمار می‌رود.

شرکت پایانه‌های نفتی ایران شاید کمتر از دیگر نام‌های صنعت نفت بر سر زبان‌ها باشد، اما در عمل، آخرین حلقه زنجیره‌ای است که نفت ایران را از دل مخازن به عرشه نفتکش‌ها و از آنجا به بازارهای جهانی می‌رساند؛ حلقه‌ای که استمرار صادرات کشور، بیش از هر چیز، به عملکرد بی‌وقفه آن وابسته است.